De Noorse mythologie is, zeker in West-Europa, één van de bekendere, samen met onder andere de Griekse, Romeinse, Egyptische en (in mindere mate) de Germaanse mythologie.

De invloed van deze mythologie is o.a. in Nederland nog merkbaar, omdat zij haar oorsprong niet ver hier vandaan vindt. De Noorse mythologie koppelen we aan de Noormannen of Vikingen, de toenmalige bewoners van de Scandinavische landen, maar de verhalen werden ook aangevuld door verhalen uit omliggende landen (zoals IJsland). Finland heeft een meer eigen mythologie.

Schepping

Zoals Christenen het verhaal van de Schepping van de wereld door God hebben, zo hadden ook de Vikingen hun scheppingsverhaal.

In het begin was het universum verdeeld in twee delen gescheiden door een grote kloof. Het eerste deel bestond uit vuur en werd bewoond door vuurreuzen. Hun leider was Surtur. Het andere deel bestond uit ijs.

In het ijsgedeelte leefde een koe, Audhumbla genaamd. Zij likte steeds aan het ijs, haar bron van voedsel. Door het ijs te likken bevrijdde ze de ijsreus Ymir, die door Audhumbla ook meteen voedsel had, namelijk haar melk. Als hij iets pittigers wilde, ging hij naar de rand van de kloof, stak zijn hand omhoog zodat het roet van de vuurwereld erop bleef hangen en likte dit af.

Uit de oksel van Ymir werden drie kinderen geboren: Odin, Vili en Ve. Volgens andere verhalen likte Audhumbla een andere reus, Búri, vrij uit het ijs en zou deze reus de stamvader van alle goden zijn. Uit hem zou de reus Borr zijn voortgekomen die samen met de reuzin Bestla drie zoons kreeg: Odin, Vili en Ve. Zij zijn de drie eerste goden. Hiervan is Odin de bekendste. Deze drie doden Ymir en scheppen met zijn lichaamsdelen de "Wereld" - van zijn wenkbrauwen maken ze bergen, van zijn schedel maken ze de "hemel".

Zij deelden de wereld op in enkele delen: .

• Asgard was het domein van de goden.

• Midgard was de woonplaats van de mensen.

• Jotunheim was het domein van de reuzen.

• Hella is de plaats waar de doden naar toe gaan.

• Voor de gevallenen in de strijd is een aparte plaats, de Hal van de Uitverkorenen, ofwel het Walhalla.

Goden

Families

De Goden zijn onderverdeeld in twee families: de Asen en de Wanen. De splitsing kwam er toen Odin, Vili en Ve hun eigen weg gingen. Vili en Ve waren tevreden met de schepping en wilden er in rondtrekken. Odin was echter nog niet tevreden. Zo ontstonden de Asen, volgelingen van Odin, en de Wanen, volgelingen van Vili en Ve.

Soorten

Er zijn ook bepaalde soorten goden. Zo zijn er de Nornen of lotsgodinnen, die het web van het leven spinnen. Elke draad stelt het leven van iemand voor.

De Walkuren zijn een andere soort. Zij zijn boodschappers van Odin (soms ook verteld als zijn dochters). Ze bedienen de Helden die in het Walhalla zitten. Het zijn de oorlogsgodinnen die tijdens veldslagen met hun wagens rondreden en de krijgers aanspoorden. Er bestaat zelfs een zeer bekend muziekstuk gecomponeerd door Richard Wagner over dit thema: "Die Walküre".